Hedendaagse slavernij

De film Not without my daughter gaf een zeer goed beeld van de rechteloze positie van de vrouw in het islamitische huwelijk. Dat was gesitueerd in Iran, en het ging niet om een gearrangeerd huwelijk.

Het boek Sold – A Story of Modern-Day Slavery bevat een nog schrijnender relaas van gedwongen huwelijken, dit keer in Engeland en Yemen. De Nederlandse titel Nog eenmaal mijn moeder zien is zeer melodramatisch. De oorspronkelijke Engelse titel Sold betekent heel nuchter Verkocht, en dat vat de inhoud in één woord samen.

Twee zusters van Yemenitische afkomst zijn geboren en getogen in Engeland. Op een dag biedt hun vader hen een vakantie aan in Yemen. Als zij daar aankomen blijkt dat hun vader hen heeft verkocht en uitgehuwelijkt aan twee onbekende mannen uit een achterlijk bergdorp. Hun protesten worden genegeerd. Er komt geen bruiloft, geen feest, geen ceremonie. De huwelijksvoltrekking is een verkrachting. Voor de Yemenitische regering is zo’n huwelijk echter rechtsgeldig.

De meisjes worden niet alleen door hun echtgenoten mishandeld, maar ook door de oudere vrouwen van hun schoonfamilie. Om hun wil te breken worden ze opgesloten, geslagen en uitgehongerd. Ze zijn nauwelijks meer dan slaven levend in een nachtmerrie van hitte, vuil en ongedierte. Hun brieven naar huis worden onderschept. Deze gedeelten van het boek zijn claustrofobisch en beklemmend.

Ze raken al snel zwanger. Er is wel een dokter in het dorp, maar dat is een man, dus moeten ze bevallen zonder enige medische hulp. Eén baby is een meisje, dat prompt besneden wordt: de kleine schaamlippen worden met een naald doorboord en dan met een scheermesje weggesneden.

Tenslotte slagen beide vrouwen er toch in hun moeder te verwittigen. Maar ze krijgen jarenlang geen toestemming het land te verlaten zonder toelating van hun echtgenoot. Dank zij diplomatieke druk van de Britse regering kan één van de meisjes haar huwelijk laten ontbinden. Daarbij moet ze wel haar zoontje achterlaten. Haar zuster kan die verschrikkelijke stap niet zetten. Zij blijft achter bij haar kinderen.

Heel kenmerkend was het antwoord van haar vader: de meisjes moesten iets leren van de Yemenitische moslimcultuur. Die les heeft de schrijfster zeker begrepen. Ze werd verkocht, verkracht, geslagen en gevangengezet. Zij kent nu dus heel goed de plaats van de vrouw in de islamitische beschaving. Haar vader, die zijn eigen dochters als slavinnen verkocht, kon ongestoord in Engeland blijven wonen. De Britse justitie kon, wilde of durfde niets tegen hem ondernemen.

Nog eenmaal mijn moeder zien van Zana Muhsen, werd uitgegeven door uitgeverij De Kern in Baarn. De oorspronkelijke Engelsie versie Sold – A Story of Modern-Day Slavery verscheen in 1992 bij Time-Warner Paperbacks. Het is slechts in één opzicht niet meer helemaal representatief: de meeste gedwongen huwelijken bij de islamitische immigranten in het hedendaagse Europa hebben als hoofd- of bijbedoeling de immigratiewetten te omzeilen en huwelijkspartners naar Europa te laten overkomen. Maar de achterliggende mentaliteit is nog steeds onveranderd: de meeste gearrangeerde islamitische huwelijken zijn nog steeds een vorm van “modern-day slavery”. Hedendaagse slavernij dus. (MJ)